Qeybta
1-aad.
Waxaan ku bilaabayaa
magaca Eebbaha Naxariistaha guud Naxariistaha gaar
B)Qurxinta aqriska
التجويد:Ujeedadiisa,
diintu waxay ka qabto, hababka lagu baran karo iyo siduu u
kala baxo.
Cilmiga tajwiidka
waa aqoonta lagu garto sida loogu dhawaaqo erayada Qur’aanka.
Xarfaha oo si quruxsan loo aqriyaa ayaa
waxay ahayd qaabkii uu u aqrin jirey Rasuulkii Eebbe
naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaatee.
Ujeedada cilmiga
tajwiidka waxay tahay in si
wanaagsan loo barto aqrinta Qur’aanka ama waa in laga
ilaaliyo carrabka gefka marka la aqrinayo Qur’aanka.
Cilmiga tajwiidka
wuxuu yahay in loogu dhawaaqo
xaraf kasta siduu yahay, iyo in xarfaha si quruxsan loogu
dhawaaqo iyadoon waxba lagu darayn lagana dhimeynin si xunna
loogu dhawaaqeyn.
Diintu waxay ka
qabto barashada tajwiidka waxaa
laga rabaa iney bartaan qaar ka mida muslimiinta
فرض كفاية
.
Diintu waxay ka
qabto ku dhaqankiisa waa ku waajib
ku kastaa oo muslin iyo muslimad ah oo yaqaan marka la
aqrinayo Qur’aanka.
Habka loo barto
cilmiga tajwiidka waa labo jaad:
1) Inuu ka dhegeysto macalin, waana
habkii ay u baran jireen dadkii hore.
2) Inuu u dhegeysto oo uu u saxo macalin.
Waxaana wanaagsan in la kulansado labada
hab.
Sidey u kala baxdo
aqrinta saxda ah:
1)
التحقيق:
Waa in xarfaha loo aqriyo si sax ah, sida shaqalka dheer,
hamzada sideeda loo aqriyo, shaqalada oo la dhameystiro,
codka sanka ee fudud in sidiisa loogu aqriyo ”
الغنة”
xaraf kastaa goonidiisa loo aqriyo, xarfahana loo kala saaro
iyadoo la hakinayo degdegna jirin, laguna istaago istaagyada
la ogol yahay iyo iyadoo la muujiyo xarfaha ama la iskuqabto
xarfaha.
2)
الحدر:
Waa
in loo aqriyo
si degdeg ku jirto loona aqrinayo xeerarkii tajwiidka
waafaqsanaa sida in xarfaha la muujiyo, la iskuqabto,
shaqalka gaaban, shaqalka dheer, xarfaha oo sidooda loo
aqriyo iyo astaamahooda.
3)
التدوير:
Waa in loo
aqriyo hab dhexdhexaad u ah labadan hab ee kala ah
التحقيق
iyo
الحدر
4)
الترتيل:
Waa in loo
aqriyo Qur’aanka
ukaadin, aan
degdeg ku jirin, deganaansho iyo in loo aqriyo xaraf kastaa
sidiisa, astaamihiisa iyo shaqalada dhaadheer.
T) Xeerka miimka
iyo nuunka labolaaban
المشدّدتين
1) Marka la aqrinayo miimka labolaaban
waa in la muujiyo codka sanka ”
الغنة”
muddo qiyaastii labo xaraf ah sida:
أمّا، ثمَّ ، عمّ ، أمّن.
2) Marka la aqrinayo nuunka labolaaban
waa in la muujiyo codka sanka muddo qiyaastii labo xaraf ah
sida: إنّ، إنّا، {من
الجِنَّة والنّاس} .
J) Xeerka nuunka
reebban
iyo laboshaqlanaha
”
التنوين
”
1)
الإظهار
الحلقي:
Muujinta hunguriga
الإظهار:
Waa in loo aqriyo xarafka reebban sidiisa iyadoon la
istaageyn, la hakaneyn iyo aan la adkeyneynin.
Xarafyadiisa: Hamzada, ha’da, ceynka,
xa’da, geynka iyo kha’da, waana kuwan erayada soo socda kuwa
ay ku bilaabanayaan ay yihiin:
( أخي
هاك علماً حازهُ غير خاسر ).
Xarfahaan ayaana loo yaqaan xarfaha
hunguriga حروف الحلق
, maxaa yeelay xarfahaasi dhawaaqooda wuxuu ka imaanayaa
xagga hunguriga, sidaas darteed ayaa loogu magac darey
xeerka muujinta hunguriga:
الإظهار الحلقي.
Sida loogu
dhawaaqo: Waxaa la muujinayaa
nuunka reebban ama laboshaqlanaha ka hor: (Hamzada, ha’da,
ceynka, xa’da, geynka iyo kha’da).
Tusaale:
1- ن+
أ : {مِنْ آيَاتِنَا}، {مَنْ أَرَادَ}، {مَرَّةً أُخْرَى}،
{مِلْحٌ أُجَاجٌ}.
2. ن
+ هـ: {عَنْهُمْ}، {مِنْهُمْ}، {إِنْ هُمْ}.
3. ن
+ ع: {إنْ عُدْنا}، {أنْعَمْتَ}، {يومٌ عَسيرٌ}، {إثْماً
عَظيماً}.
1. ن
+ ح: {منْ حَوْلِهِمْ}، {شَيءٌ حَفيظٌ} ، {أُسْوَةٌ حَسَنَة}.
2. ن
+ غ: {مِنْ غَيْرِ}، {عملٌ غَيْر صالِح}، {منْ عذابٍ غَليظ}.
3. ن
+ خ: {مَنْ خَلَقَ}، {كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ}.
2)
الإدغام:
Iskuqabashada
waa ku qabashada
nuunka reebban ama labashaqlanaha xaraf ka mida xarfaha
iskuqabashada
حروف
الإدغام
iyagoo noqonaya xaraf kaliya oo labalaaban, kaas ayaa la
yiraahdaa xarafka iskuqabashada.
Xarfaha
iskuqabashada ee nuunka waa lix: Waxaana kulmineysa erayga (يرملون).
Waxay u qeybsantaa
iskuqabashada labo qeybood:
La
soco taxanaha TAJWIIJKA QUR’AANKA
Qore
CabdiRisaaq Maxamed Cilmi ”ina Warfaa”
Fiiro gaara:
Weli lama daabicin kitaabkan
Qof kasta ayaa xaq u leh inuu daabacdo kitaabkan oo ma
dhowrsana
La
soo xiriirka qoraha ee ku saabsan kitaabka
Haddii aad
xiiseyneysid kitaabkan oo aad dooneyid inaad ogaato sidii
lagu heli lahaa, iyo haddii aad ku aragtid khaladaad, Eebbe
kaliya ayaa dhamaystirane ha kaa abaalmariyo. Waxaad fadlan
kala soo xiriiri kartaa cinwaanka qoraha kitaabkan bariidka
xaasuubkiisa "e-mailkiisa" oo ah:
ina_warfaa@hotmail.com.
